{"id":9549,"date":"2026-09-21T09:41:25","date_gmt":"2026-09-21T09:41:25","guid":{"rendered":"https:\/\/kimubat.eus\/?post_type=noticias&p=9549"},"modified":"2026-09-21T09:41:25","modified_gmt":"2026-09-21T09:41:25","slug":"landareak-behar-bezala-ongarritzea-hazkunde-osasuntsurako-gida-praktikoa","status":"publish","type":"noticias","link":"https:\/\/kimubat.eus\/eu\/kimubat-garden\/albisteak\/landareak-behar-bezala-ongarritzea-hazkunde-osasuntsurako-gida-praktikoa\/","title":{"rendered":"Landareak behar bezala ongarritzea: hazkunde osasuntsurako gida praktikoa"},"content":{"rendered":"

Ura, argia eta substratu egokia ezinbestekoak dira landareak egoera onean mantentzeko. Baina badago ahaztu behar ez dugun beste alderdi bat: elikadura<\/strong>. Beste edozein izaki bizidunek bezala, landareek hainbat elementu mineral behar dituzte hazteko, hostoak eta sustraiak garatzeko, loreak eta fruituak sortzeko eta osasuntsu eta indartsu mantentzeko.<\/p>\n

Landareak behar bezala ongarritzea ez da noizean behin ongarria botatzea bakarrik. Gakoa landareak behar dituen mantenugaiak, behar duen kantitatean eta une egokian ematea da<\/strong>. Izan ere, ongarri gehiegi ematea bezain kaltegarria izan daiteke ongarririk ez ematea.<\/p>\n

Artikulu honetan, ongarritzearen oinarrizko alderdiak eta landare osasuntsu eta indartsuak izateko hainbat aholku azalduko ditugu.<\/p>\n

Zergatik da beharrezkoa landareak ongarritzea?<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Landareek behar dituzten mantenugaietako batzuk substratutik lortzen dituzte. Baina, denborarekin, mantenugai horiek gutxitu egin daitezke, batez ere lorontzietan hazten diren landareetan, lur-kopurua mugatua baita.<\/p>\n

Gainera, ureztatzeko urak eta landarearen etengabeko hazkundeak eskuragarri dauden mantenugai batzuk gutxitzea eragin dezakete.<\/p>\n

Ongarritzearen bidez, elementu horietako batzuk berritzen<\/strong> dira, eta landareari hazten eta garatzen jarraitzeko behar dituen baliabideak ematen zaizkio.<\/p>\n

Lorategian, lur emankor batek mantenugaiak denbora luzez eman ditzake, batez ere materia organikoa aldizka gehitzen bada. Lorontzietako landareek, ordea, aldian behingo ongarri-ekarpena behar izaten dute maizago.<\/p>\n

Landareen mantenugai nagusiak<\/strong><\/p>\n

Ongarriez hitz egiten dugunean, normalean hiru mantenugai nagusitan jartzen dugu arreta: nitrogenoa (N), fosforoa (P) eta potasioa (K).<\/strong><\/p>\n

Nitrogenoa<\/strong><\/p>\n

Nitrogenoa batez ere landarearen atal berdeen garapenarekin lotuta dago. Hostoak eta zurtoinak sortzen laguntzen du eta hazkunde egokia izateko ezinbestekoa da.<\/p>\n

Nitrogeno-faltaren aurrean, landarea gutxiago haz daiteke, eta hostoek kolore argiagoa edo horixka har dezakete.<\/p>\n

Baina nitrogeno gehiago ez da beti hobea. Gehiegizko nitrogenoak hazkunde azkarregia eragin dezake, baita ehun ahulagoak eta mantenugaien arteko desorekak ere.<\/p>\n

<\/p>\n

Fosforoa<\/strong><\/p>\n

Fosforoak landarearen hainbat prozesu metabolikotan parte hartzen du. Garrantzitsua da sustraiak garatzeko, baita loreak eta haziak sortzeko ere.<\/p>\n

Lore-landareentzako ongarriek fosforoa izan ohi dute, baina horrek ez du esan nahi fosforo gehiago emanez gero landarea automatikoki gehiago loratuko denik. Loraldiaren araberakoak dira hainbat faktore: landare-espeziea, argia, tenperatura eta landarearen egoera orokorra, besteak beste.<\/p>\n

Potasioa<\/strong><\/p>\n

Potasioak landarearen hainbat prozesu fisiologikotan parte hartzen du eta landareak behar bezala funtzionatzen laguntzen du. Besteak beste, uraren erregulazioarekin eta hainbat estres-egoerari aurre egiteko gaitasunarekin lotuta dago.<\/p>\n

Potasioarekin elikadura orekatua izateak landareak indartsu eta osasuntsu mantentzen laguntzen du.<\/p>\n

Ongarri-motak<\/strong><\/p>\n

Landareak ongarritzeko hainbat modu daude, eta bakoitzak bere abantailak ditu.<\/p>\n

Ongarri organikoak<\/strong><\/p>\n

Materia organikotik eratorritako produktuak dira; besteak beste: konposta, behar bezala konpostatutako simaurra, zizare-humusa eta materia organikotik eratorritako beste produktu batzuk.<\/p>\n

Mantenugaiak emateaz gain, produktu horietako batzuek lurzoruko propietate fisikoak eta biologikoak hobetzen laguntzen dute.<\/p>\n

Konposta<\/strong>, adibidez, aliatu bikaina da lorategiko lurzoruaren emankortasuna mantentzeko, behar bezala erabiltzen bada.<\/p>\n

Ongarri mineralak<\/strong><\/p>\n

Landareari mantenugai mineralak kantitate zehatzetan emateko formulatutako produktuak dira. Hainbat formatutan aurki daitezke: likidoak, pikordunak, uretan disolbagarriak edo askapen kontrolatukoak.<\/p>\n

Abantaila nagusia da zehaztasun handiagoz jakin dezakegula zer mantenugai ematen ari garen.<\/p>\n

Askapen geldoko ongarriak<\/strong><\/p>\n

Ongarri hauek mantenugaiak pixkanaka askatzen dituzte denbora-tarte jakin batean. Oso praktikoak dira, maiz ongarritu beharra murrizten dutelako.<\/p>\n

Hala ere, fabrikatzaileak adierazitako kantitateak errespetatu behar dira beti.<\/p>\n

Ongarri likidoak<\/strong><\/p>\n

Oso erabiliak dira bai etxe barruko landareetan, bai lorontzietan hazten diren landareetan.<\/p>\n

Normalean, ureztatzeko urarekin nahasten dira, eta erabiltzeko errazak dira. Mantenugaiak sustraietara nahiko azkar iristen direnez, bereziki garrantzitsua da gomendatutako dosia errespetatzea.<\/p>\n

Noiz ongarritu behar ditugu landareak?<\/strong><\/p>\n

Ez dago landare guztientzat balio duen ongarritze-egutegi bakarra.<\/p>\n

Ongarri-beharra hainbat faktoreren araberakoa da: landare-espeziea, landarearen adina, erabilitako substratua, urteko garaia, tenperatura, jasotzen duen argi-kantitatea eta hazkunde-erritmoa.<\/strong><\/p>\n

Oro har, landare askok udaberrian eta udan izaten dute hazkunde handiena. Garai horietan, beraz, mantenugai gehiago behar izaten dute.<\/p>\n

Udazkenean eta neguan, espezie askok jarduera moteldu egiten dute eta, ondorioz, ongarri-beharra ere txikiagoa izaten da.<\/p>\n

Hala ere, etxe barruan, leku epel eta argitsuetan hazten diren landare tropikalek urte osoan zehar jarduera mantendu dezakete.<\/p>\n

Horregatik, hobe da landarea behatzea eta haren behar zehatzak ezagutzea, ongarritzeko data finko bati itsu-itsuan jarraitzea baino.<\/p>\n

Zenbat maiztasunekin ongarritu behar da?<\/strong><\/p>\n

Maiztasuna erabilitako ongarri-motaren araberakoa izango da.<\/p>\n

Ongarri likido batek aste batzuetan behin aplikatzea eska dezake; askapen geldoko ongarri batek, berriz, hainbat hilabetez jardun dezake.<\/p>\n

Produktuaren etiketa izango da gure erreferentzia nagusia. <\/strong>Gomendatutakoa baino kontzentrazio handiagoa erabiltzeak ez du landarea azkarrago haziko; aitzitik, arazoak sor ditzake.<\/p>\n

Zalantzarik izanez gero, hobe da gutxiago ematea gehiegi ematea baino.<\/p>\n

Ez ongarritu arazo larri bat duen landarea<\/strong><\/p>\n

Ohiko akatsetako bat da landare ahul batek berehala ongarri gehiago behar duela pentsatzea.<\/p>\n

Landareak arazoak baditu ur faltagatik edo gehiegikeriagatik, tenperatura desegokiengatik, argi faltagatik, sustraietan kalteengatik edo izurrite baten ondorioz<\/strong>, ongarria emateak ez du arazoa zertan konpondu.<\/p>\n

Gainera, sustraiak kaltetuta badaude, gatz-kontzentrazio handiak egoera okertu egin dezake.<\/p>\n

Ongarria eman aurretik, komeni da galdera hauek egitea:<\/p>\n