Landare gramineoak: edertasuna eta aldakortasuna zure lorategian.

Landare gramineoak zoragarriak dira. Apaingarriak, moldakorrak eta zaintzeko oso errazak. Edozein lorategi edo patiori balio estetiko handia ematen diote. Munduko hainbat lekutan jatorria duten landare hauek ezaugarri berezi ugari dituzte, eta horregatik oso estimatuak dira bai lorategi pribatuetan bai hiri-paisaietan. Artikulu honetan, gramineoen ezaugarriak, motak, erabilerak, dekorazio-efektuak eta behar dituzten zaintza eta mantentze-lanak aztertuko ditugu.

 

Gramineoen ezaugarriak

Gramineoak Poaceae familiako landare iraunkorrak dira. Hosto luze eta meheak dituzte, askotan okertuak, eta infloreszentziak lumatsuak, buruxkak edo panikula motakoak izan daitezke. Tamainari dagokionez, askotarikoak dira: 30 cm baino gutxiagoko barietate txikietatik hasi eta 3 metroko altuera gainditzen duten espezieetaraino.

Gramineoen ezaugarri nabarmenetako bat erresistentzia da. Horietako asko oso toleranteak dira lehortearen aurrean, eta, beraz, ezin hobeak ur-eskasia duten eremuetarako. Gainera, sustrai-sistema sakonari esker lurzorua egonkortzen laguntzen dute, eta higadura kontrolatzeko oso baliagarriak dira.

Gramineoen tipologiak

Gramineoak hainbat kategoriatan banatzen dira, bizi-zikloaren eta urtaroko portaeraren arabera:

Urtaro hotzeko gramineoak: Udaberrian eta udazkenean hazten dira ondoen. Adibidez, Festuca (Festuca glauca) edo olo-belarra (Helictotrichon sempervirens).

Urtaro beroko gramineoak: Udako beroa gustuko dute eta neguan geldirik gera daitezke. Adibidez Miscanthus (Miscanthus sinensis).

Gramineo iraunkorrak: Hainbat urtez bizi dira eta urtero hazten dira. Adibide arruntak makila-belarra eta  (Panicum virgatum) Kanabera handia (Arundo donax) dira.

Urteroko gramineoak: Beren bizi-zikloa denboraldi batean osatzen dute eta gero hil egiten dira. Untxi-belarra (Lagurus ovatus) adibide tipikoa da.

Gramineoen erabilerak lorategian

• Lurzoruaren estaldura: Hazkuntza baxuko barietate batzuk aproposak dira azalera handiak estaltzeko, mantentze-lanak murriztuz.
• Ertzak eta inguruak: Bide eta ertzetan landatuta, testura ematen dute eta espazioak definitzen laguntzen dute.
• Pantailak eta haize-babesak: Espezie altuek ikusmen-hesi edo haizearen aurkako babes natural gisa jardun dezakete.

• Loreontziak eta jardinerak: Gramineo asko ondo egokitzen dira edukiontzietako bizitzara, patio eta terrazetan dotorezia emanez.

 

Efektu dinamikoa eta apaingarria

Gramineoek erakargarritasun bisuala eskaintzen dute urte osoan zehar. Udaberrian eta udan, hostoek eta loreek kolorea eta mugimendua gehitzen diote lorategiari. Udazkenean, barietate askok urre-koloreko, gorrixka edo brontzezko tonu ikusgarriak hartzen dituzte, kolore-joko paregabea sortuz. Neguan ere, zurtoin lehorrek eta infloreszentzia iraunkorrek egitura eta interes bisuala mantentzen dituzte.

Gramineoen beste abantaila bat mugimendua da. Haizearekin batera kulunkatzen diren hosto eta zurtoinek dinamismoa eta bizitasuna ematen diote lorategiari.

Zaintza eta mantentze-lanak

Gramineoak mantentze-lan gutxiko landareak dira, baina oinarrizko zaintza batzuek osasuntsu eta eder mantentzen lagunduko diete:

Ureztatzea: Gramineo gehienek lehortea ondo jasaten dute, baina aldi lehorretan ureztatze erregularrak haien indarra eta itxura ona mantentzen lagunduko die. Garrantzitsua da gehiegizko ureztatzea saihestea, sustraiak usteldu baititzake

Ongarritzea: Oro har, gramineoek ez dute ongarri askorik behar. Udaberrian konpost edo ongarri orekatu bat botatzea nahikoa izaten da.

Inausketa: Urtero  inaustea funtsezkoa da gramineo espezie askorentzat. Neguaren amaieran edo udaberriaren hasieran, zurtoin zaharrak lurretik zentimetro gutxira moztu, kimu berriak indartsu etor daitezen.

Banaketa: Urte gutxi batzuk pasatakoan, komeni da gramineo iraunkorren multzoak zatitzea, gehiegi trinkotu ez daitezen eta landarea berritu dadin. .

Gramineoak aukera aparta dira lorategiari testura, mugimendua eta kolorea gehitu  nahi dioten lorezainentzat. Erabilera askotarikoak eta klima zein lurzoru mota desberdinetara egokitzeko gaitasuna direla eta, landare hauek leku berezia hartu dute paisaia-diseinu modernoan. Lurzorua estali, ertzak apaindu, pantaila naturala sortu edo, besterik gabe, haien edertasunaz gozatu nahi baduzu, gramineoak aukera ezin hobea dira.

Itzuli