Strelitzia edo Paradisuko Hegaztia: balio apaingarri handiko landare exotikoa

Estrelitzia, Paradisuko Hegaztia izenez ere ezaguna, munduko landare apaingarri ikusgarri eta ezagunenetakoa da. Bere izen arrunta loreen forma bereziari zor zaio; izan ere, hegan doan hegazti tropikal baten burua eta lumajea gogorarazten dituzte. Bere dotoreziari, erresistentziari eta ikusmen-inpaktu handiari esker, inspirazio tropikal edo mediterranearra duten lorategi,  terraza, patioetan nahiz paisajismo-proiektuetan gehien erabiltzen den espezieetako bat bihurtu da.

Strelitzia Afrika hegoaldekoa da jatorriz, Strelitziaceae familiakoa. Bere hosto berde handiengatik nabarmentzen da, platanondoen hostoen antzekoak baitira, eta baita bere lore ikusgarri eta deigarriagatik ere. Klima egokietan, urtearen zati handi batean kolorea eta ukitu exotikoa ematen baitizkio lorategiari edo terrazari.

Strelitzia barietate nagusiak

Strelitzia generoaren barruan hainbat espezie daude, baina batzuk beste batzuk baino ezagunagoak dira lorezaintzan.

Strelitzia reginae

Espezierik ezagunena eta landatuena da. Kolore laranja bizi eta urdin moreko loreak sortzen ditu, moko-formako egitura batetik azaleratzen direnak. Normalean 1 eta 1,5 metro arteko altuera izaten du, eta, beraz, oso egokia da lorategi txikietarako, loreontzi handietarako eta terrazak apaintzeko.

Strelitzia nicolai

Paradisuko hegazti izenez ere ezaguna, 6 eta 10 metro arteko altuera izan dezake baldintza egokietan. Bere loreak zuriak eta urdin ilunak dira, bere hosto handiek itxura tropikal ikusgarria sortzen dute. Lorategi zabaletan oso erabilia da elementu arkitektoniko gisa.

Strelitzia alba

Strelitzia nicolai-ren antzekoa da, lore zuriak eta tamaina altua ditu. Batez ere berdegune handietan eta bilduma botanikoetan erabiltzen da.

Ez da hain ohikoa lorezaintza apaingarrian. Tamaina handiko espeziea da, Afrikako hegoaldeko mendialdeetan hazten da, eta itxura dotore eta sendoagatik nabarmentzen da.

Landaketa eta kokapena

Strelitzia lurrean zein loreontzian landatu daiteke. Hazkuntza egokia lortzeko, funtsezkoa da kokapen aproposa aukeratzea.

Landare honek oso leku argitsuak estimatzen ditu, eta egunean zehar hainbat orduz zuzeneko eguzkia jaso dezake. Klima epeleko lekuetan, urte osoan zehar kanpoan primeran hazten da. Neguko tenperaturak baxuak diren tokietan, komeni da babestea edo loreontzietan landatzea, behar izanez gero leku babestuago batera eraman ahal izateko.

Lurrak  emankorra, sakona eta drainatze onekoa izan behar du. Lur mota desberdinak onartzen dituen arren, sustraietan hezetasun gehiegi izateak usteltze-arazoak sor ditzake eta landarearen osasuna larriki kaltetu.
Landaketa udaberrian egiten da nagusiki, tenperaturak igotzen hasten direnean; horrela, landareak negua iritsi baino lehen sustraitzeko eta egokitzeko nahikoa denbora izango du.

Oinarrizko zainketak

Strelitzia oso ezaguna da, itxura exotikoa eta zaintza nahiko errazak uztartzen dituelako.

Ureztatzea

Udaberrian eta udan maiz ureztatu behar da, bereziki eguzkitan badago eta tenperaturak altuak badira. Hala ere, garrantzitsua da putzuak saihestea. Udazkenean eta neguan, ureztatzea nabarmen murriztu behar da.

Ongarritzea

Hazkundea eta loraldia estimulatzeko, hazkunde-garaian loredun landareentzako ongarria erabiltzea gomendatzen da. Oro har, hiru edo lau astean behin ongarritzea nahikoa izaten da.

Inausketa

Strelitziak ez du inausketa handirik behar. Aski da hosto lehorrak, kaltetuak edo zahartuak kentzea, itxura osasuntsua mantentzeko eta kimu berrien agerpena errazteko.

 

Tenperatura

Nahiz eta tenperatura jaitsierak jasan ditzakeen, klima epelak nahiago ditu. Izozte gogorrek kalte egin diezaiokete bai hostoei bai loreei, batez ere al gazteen kasuan.

Biderketa

Ugaltzeko modurik ohikoena matak edo errizomak zatitzea da. Hazien bidez ere haz daiteke, baina prozesu hori motelagoa da, eta zenbait urte igaro daitezke landarea loratu aurretik.

Loraldia

Loraldia da, zalantzarik gabe, strelitziaren erakargarritasun nagusia. Espeziearen, landarearen adinaren eta landatzeko baldintzen arabera, loreak neguaren amaieratik uda ondo sartu arte ager daitezke.

Lore bakoitza ezpata zurrun eta horizontal batetik sortzen da, eta bertatik kolore biziko petaloak ateratzen dira. Lore horiek iraupen handia dute, bai landarean bertan bai moztu ondoren ere; horregatik, oso preziatuak dira loradenda profesionaletan.
Landare gazteek, batez ere hazietatik sortutakoek, hainbat urte behar izaten dituzte loratzeko behar duten heldutasuna lortzeko.

Erabilera apaingarria eta paisajistikoa

Strelitzia lorategien diseinuan gehien baloratzen den landareetako bat da, bere efektu bisual ikusgarriagatik. Puntu fokal gisa erabiltzen da kanpoko espazioetan, talde apaingarriak osatuz edo beste espezie tropikal batzuekin batera: palmondoak, helikonioak eta paradisuko hegazti erraldoiak.

Terrazetan eta patioetan, tamaina txikiagoko barietateek oparotasun eta dotorezia sentsazioa ematen dute, baita espazio txikietan ere. Barrualde zabal eta argitsuetan ere oso erabilia da, bere hosto handiek atmosfera sofistikatua eta garaikidea sortzen baitute.

Bestalde, moztutako loreak oso eskatuak dira lore-konposizioetan, dekorazio-zentroetan eta ekitaldi berezietan. Beren erresistentziari eta itxura exotikoari esker, hainbat egunez fresko mantentzen dira, erakargarritasunik galdu gabe.

 

 

Apaindura-onurak

Edertasunaz gain, strelitziak abantaila ugari eskaintzen dizkie lorezain eta paisajistei:

• Erresistentzia handia eta bizitza luzea.

• Behin ezarrita dagoenean, mantentze-lan gutxi behar du.
• Itxura tropikala urte osoan.
• Loraldi ikusgarria eta iraunkorra.
• Lurrean zein loreontzian hazteko moldagarritasuna.
• Oso ondo uztartzen da estilo moderno, mediterraneo eta tropikalekin.

 

Lorategirako edo lorontzirako altxorra

Strelitzia edo paradisuko hegaztia lorategi edo dekorazio-espazio batean sar daitekeen landare apaingarririk ikusgarrienetakoa da. Hosto oparoak ditu, loraldi ikusgarria eta lantzeko nahiko erraza da. Horregatik, aukera ezin hobea da ukitu exotiko eta dotorea nahi dutenentzat.

Hiri-terraza batean, lorategi mediterraneo batean edo paisaia-proiektu handi batean, Afrikako landare horrek nortasuna, kolorea eta edertasun paregabea ematen ditu, beste espezie apaingarriekin nekez parekatu daitekeena.

Itzuli